Hafif beton blok ısı yalıtımının yerine geçer mi?

Hafif beton blok ne kadar yalıtır?

Bir malzemenin ne kadar yalıttığı ısı iletkenlik katsayısıyla (λ, W/mK) ölçülür. Değer düştükçe malzeme ısıyı daha az iletir. Hafif betonda iletkenlik, içindeki hava gözeneklerinin oranına bağlıdır ve yoğunluk arttıkça yükselir.

Redblok yoğunluk sınıflarında kuru hâl için tasarım hedefleri şöyledir: KB300 0,08–0,10 W/mK, KB400 0,10–0,12 W/mK, KB500 0,12–0,14 W/mK, KB600 0,14–0,17 W/mK. Dolgu duvarı için tasarlanan KB700 ve KB800 sınıflarında hedefler 0,17–0,20 ve 0,20–0,24 W/mK'dir. Bu değerler tasarım hedefidir. Her sınıf deneme karışımı ve laboratuvar deneyiyle doğrulanır.

EPS, XPS ve taş yünü gibi yaygın yalıtım malzemelerinin iletkenliği yaklaşık 0,030–0,040 W/mK bandındadır. Orta değerlerle KB300 levhaya göre yaklaşık 0,09 / 0,035 ≈ 2,6 kat, KB400 ise 0,11 / 0,035 ≈ 3,1 kat daha fazla ısı iletir. Hafif beton blok normal betondan çok daha iyi yalıtır. Yine de yalıtım levhasının düzeyine ulaşmaz.

Isıl direnç nasıl hesaplanır?

Bir katmanın ısıl direnci R = kalınlık / λ ile bulunur. Birimi m²K/W'dir. Bu örnekte varsayımlar şunlardır: malzemeler kuru kabul edilmiş, KB400 için tasarım bandının orta değeri 0,11 W/mK, yalıtım levhası için 0,035 W/mK alınmıştır. İç ve dış yüzey dirençleri ile diğer katmanlar hesaba katılmamıştır.

10 cm KB400 için R = 0,10 / 0,11 ≈ 0,91 m²K/W olur. 10 cm levha için R = 0,10 / 0,035 ≈ 2,86 m²K/W olur. Aynı kalınlıkta levha yaklaşık 3,1 kat daha fazla direnç verir. Levhanın 10 cm'lik direncini yalnız KB400 ile yakalamak için 2,86 × 0,11 ≈ 0,31 m, yani yaklaşık 31 cm blok gerekir. Bu katman kuru yoğunluğa göre metrekareye yaklaşık 0,31 × 400 = 124 kg yük getirir. Duvarda kullanılan daha yoğun sınıflar ısıyı daha fazla iletir. Bu sınıflarla gereken kalınlık daha da büyür.

Blok mantolamanın yerini neden almaz?

Mantolama, duvarın dış yüzüne uygulanan bir sistemdir. Yalıtım levhası, dübel, file ve sıvadan oluşur. Amacı duvarın ısıl direncini TS 825 hesabının istediği düzeye çıkarmak ve ısı köprülerini azaltmaktır. Hafif beton blok bu sistemin yerine konamaz. Örnek hesapta görüldüğü gibi aynı direnç için yaklaşık üç kat kalınlık gerekir. Dış duvarı bu kalınlıkta ve bu ağırlıkta örmek pratik değildir.

Dış duvarın ek yalıtım isteyip istemediğine TS 825 hesabı karar verir. Blok bu hesaba ek ısıl direnç olarak girer ve gereken levha kalınlığını etkileyebilir. Doğu Anadolu ve İç Anadolu gibi soğuk bölgelerde bu hesap genellikle daha kalın yalıtım ister.

Redblok'un asıl katkısı hafif bir duvar örmektir. Taşıyıcı olmayan iç bölme duvarlarında ve karkas arası dolgu duvarlarında kullanılır. Duvar kütlesinin azalması, TBDY 2018 hesabında yapıya giren deprem kütlesini azaltır. İç bölme duvarında ısı yalıtımı beklentisi çoğu zaman yoktur. Blok orada hafifliği için seçilir.

Nem yalıtım değerini nasıl etkiler?

Yukarıdaki iletkenlik değerleri kuru malzeme içindir. Gözeneklerdeki havanın yerini su alınca iletkenlik yükselir, çünkü su ısıyı havadan çok daha iyi iletir. Hacimce su emme hedefi KB300 ve KB400 için %8–12, KB500 ve KB600 için %10–14'tür. Islanan bir blok, hesapta varsayılan yalıtım katkısını tam olarak veremez.

Bu yüzden nem kontrolü, bloğun ısıl performansının bir parçasıdır. Bloklar paletinde, zeminden yüksekte ve üstü örtülü bekletilir. Islak blokla duvar örülmez. Dış duvarda blok yüzeyi sıva veya kaplamayla yağmurdan korunur. Islak hacimlerde su yalıtımı detayı uygulanır. Soğuk iklimde gözeneklerde kalan suyun donma riski ayrıca düşünülür. Toprakla temas eden duvarlarda nem yalıtımı proje detayında çözülür.

TS 825 hesabına hangi değer girer?

TS 825, binalarda ısı yalıtım kurallarını ve hesap yöntemini tanımlar. Bu hesapta blok için kullanılacak değer, genel bir tablo ya da bu yazıdaki tasarım hedefi değildir. Kullanılacak değer, uygulanacak reçetenin laboratuvar deneyiyle belirlenmiş iletkenliğidir. Gözenekli hafif beton TS EN 206'nın kapsamı dışındadır; bu yüzden performansı proje şartnamesi ve laboratuvar deneyiyle tanımlanır. İletkenlik değeri de bu şartnamede açıkça istenmelidir.

Pratik sıra şöyledir. Önce duvarın işi ve yoğunluk sınıfı belirlenir. Sonra deneme karışımı yapılır. Numunelerde kuru yoğunluk, basınç dayanımı, su emme ve ısı iletkenliği ölçülür. Hesabı yapan mühendis, rapordaki değeri kullanım koşulları ve nem durumuna göre değerlendirip TS 825 hesabına girer. Yalıtım levhasının kalınlığı bu hesabın sonucudur.

Katkılar ve oranlar firmaya özeldir; her yoğunluk sınıfı için ayrı reçete kullanıyoruz. Isı iletkenliği de reçeteye göre değişir. Bu yüzden projeye özel değer, o sınıfın deney raporundan alınır.